Dự toán xây dựng của chủ đầu tư hiếm khi đứng yên từ lúc lập đến lúc kết thúc dự án. Vậy dự toán thay đổi qua những giai đoạn nào, và làm sao để không mất dấu từng lần thay đổi? Bài này giải thích theo ba bước: vì sao dự toán thay đổi, Version và REV là gì, và cách so sánh các mốc REV để thấy xu hướng.
Dự toán xây dựng thay đổi qua những giai đoạn nào?
Dự toán xây dựng là bản tính toán chi phí cần thiết để thực hiện dự án, chia theo từng hạng mục. Đây là cơ sở để chủ đầu tư chọn nhà thầu, ký hợp đồng và kiểm soát chi phí. Vì vậy, khi phạm vi hoặc thời gian thay đổi, dự toán cũng phải thay đổi theo.
Theo ước tính trong dự án, ước tính là một quá trình liên tục và cần được quản lý suốt vòng đời dự án. Đồng thời, bài viết nêu việc tính lại ước tính khi có thay đổi lớn được phê duyệt.
Do đó, một dự toán chỉ lập một lần rồi không ai chạm đến là dấu hiệu dự toán đang rời xa thực tế. Bốn giai đoạn dưới đây cho thấy dự toán thay đổi ở đâu.
Giai đoạn lập dự toán tổng thể
Trước hết, giai đoạn đầu là lập dự toán tổng thể cho toàn dự án. Nhờ đó, chủ đầu tư có nền tảng tài chính để quyết định các bước sau. Dự toán được chia theo hạng mục, và mỗi hạng mục có số lượng, đơn giá cùng thời gian thực hiện.
Giai đoạn điều chỉnh khi phạm vi hoặc thời gian thay đổi
Trong thực tế, phạm vi công việc có thể thay đổi, và thời gian thực hiện có thể được gia hạn. Khi đó, dự toán cần được điều chỉnh để phản ánh phạm vi mới. Mỗi lần điều chỉnh là một điểm cần được ghi lại, vì chủ đầu tư sẽ phải giải trình về điểm này sau đó.
Giai đoạn theo dõi khi có hợp đồng và thanh toán
Sau khi chọn nhà thầu và ký hợp đồng, dự toán trở thành thước đo cho chi phí thực tế. Chủ đầu tư theo dõi khối lượng đã ký hợp đồng và khối lượng đã thanh toán so với dự toán. Tiếp theo, mỗi thay đổi ở hợp đồng hoặc bảng giá lại tác động ngược về dự toán.
Giai đoạn chốt khi kết thúc dự án
Khi dự án kết thúc, dự toán được chốt thành phiên bản cuối. Nhờ vậy, phiên bản này cho Ban điều hành thấy dự toán đã đi qua những thay đổi nào kể từ ban đầu.
Như vậy, dự toán không phải một con số cố định mà là một chuỗi phiên bản. Vấn đề đặt ra là giữ chuỗi này thế nào để không mất dấu.
Dự toán đi qua nhiều giai đoạn, mỗi lần điều chỉnh có Version và các mốc REV (hình minh họa).
Version do hệ thống tạo, REV do người dùng chọn: hai lớp của dự toán xây dựng
Greensys ERP quản lý dự toán dự án theo Version và Revision, gọi tắt là REV. Cụ thể, hai lớp này trả lời hai câu hỏi khác nhau.
Version: phiên bản do hệ thống tạo
Mỗi khi dự toán được điều chỉnh, hệ thống tự tạo một phiên bản mới. Ngoài ra, người dùng không phải tự đặt tên hay lưu thêm file. Nhờ vậy, không có lần điều chỉnh nào bị bỏ sót.
REV: mốc do người dùng chọn
REV là mốc điều chỉnh do người dùng chọn theo các giai đoạn của dự án. Chẳng hạn, mốc có thể là REV tạm, REV00 hoặc REV01. REV cuối dự án thể hiện dự toán đã được chốt khi kết thúc dự án. Cụ thể, Ban quản lý dự án quyết định thời điểm gắn mốc theo giai đoạn của dự án. Trong khi đó, hệ thống ghi lại mọi phiên bản nằm giữa các mốc.
Trước và sau khi tách hai lớp
Trước khi tách hai lớp, dự toán chỉ có một con số mới nhất. Hơn nữa, các lần điều chỉnh nằm rải rác trong email và file riêng. Ban điều hành khó trả lời dự toán đã thay đổi từ đâu.
Sau khi tách hai lớp, Version ghi lại từng thay đổi, còn REV đánh dấu các mốc quan trọng. Nhờ đó, Ban điều hành đọc được dự toán ở mức mốc, và truy được chi tiết khi cần. Cùng cơ chế này áp dụng cho ngân sách của nhà thầu, xem bài Ngân sách không phải một file khóa từ đầu dự án: vì sao cần quản lý theo phiên bản và mốc REV?.
So sánh các mốc REV để thấy xu hướng của dự toán xây dựng
Báo cáo thực hiện dự toán cho phép so sánh dự toán dự án theo REV. Các mốc so sánh gồm REV00, REV01, REV cuối dự án và phiên bản cập nhật mới nhất. Nhờ vậy, chủ đầu tư theo dõi sự thay đổi theo thời gian thay vì chỉ nhìn một con số.
Báo cáo thực hiện dự toán so sánh các mốc REV (hình minh họa cấu trúc, không phải số liệu).
Bên cạnh đó, báo cáo so sánh giá trị hợp đồng lũy kế, giá trị thanh toán lũy kế và chi phí kế hoạch còn lại. Vì vậy, Ban điều hành thấy dự toán đã đi đến đâu ở từng mốc.
Từ mốc REV đến từng điều chỉnh
Tiếp theo, từ báo cáo, người dùng nhấp biểu tượng Xem để mở chi tiết từng điều chỉnh dự toán. Đồng thời, cùng màn hình có bảng giá, hợp đồng và hóa đơn thanh toán của hạng mục. Như vậy, xu hướng ở mức mốc luôn truy được về nguyên nhân ở mức chi tiết.
Xem dự toán theo Version và REV trên dữ liệu của chủ đầu tư: Chủ đầu tư muốn xem báo cáo so sánh REV trên dữ liệu của mình? Hãy gọi hotline 0888 934 886 hoặc để lại thông tin ở khối Đăng ký tư vấn cuối trang.
Dự toán đã duyệt làm giới hạn cho hợp đồng
Tuy nhiên, dự toán chỉ phát huy giá trị kiểm soát khi nối với hợp đồng. Greensys ERP tự động cảnh báo và không cho phép ký hợp đồng vượt dự toán đã được duyệt. Đồng thời, hệ thống phát cảnh báo tức thì khi giá trị hợp đồng tiệm cận hoặc vượt giới hạn dự toán.
Ngoài ra, kế hoạch mua sắm và giao thầu sử dụng WBS cấp thấp nhất của dự toán. Cụ thể, kế hoạch xác định hình thức chỉ định thầu hoặc đấu thầu, danh sách nhà thầu mời và tiến độ thực hiện.
Chi tiết chức năng xem tại trang quản lý dự án. Còn cấu trúc WBS chuẩn được giải thích trong bài WBS chuẩn: một cấu trúc ngân sách dùng chung cho mọi dự án của công ty.
Sai lầm khi chỉ giữ bản dự toán xây dựng mới nhất
Ba sai lầm dưới đây thường xuất hiện khi chủ đầu tư chỉ giữ bản mới nhất. Mỗi sai lầm làm mất một phần dấu vết của dự toán.
Sai lầm thứ nhất: ghi đè bản cũ bằng bản mới
Khi bản mới ghi đè bản cũ, con số ban đầu biến mất. Do đó, Ban điều hành không còn điểm gốc để so sánh. Chủ đầu tư cũng khó chứng minh dự toán đã đổi vì phạm vi thay đổi.
Sai lầm thứ hai: lưu nhiều file mà không gắn mốc
Mỗi lần điều chỉnh, người phụ trách lưu thêm một file với tên khác. Sau đó, nhiều file cùng tồn tại và không ai chắc file nào đang được dùng. Vì vậy, hợp đồng có thể đối chiếu nhầm bản dự toán.
Sai lầm thứ ba: chỉ so sánh đầu dự án với cuối dự án
So sánh bản đầu với bản cuối cho biết dự toán đã thay đổi, nhưng không cho biết thay đổi diễn ra ở giai đoạn nào. Khi đó, xu hướng bị che khuất. Các mốc REV ở giữa giúp thấy dự toán thay đổi theo từng giai đoạn.
Ba câu hỏi để chủ đầu tư tự rà soát
Ba câu hỏi sau giúp chủ đầu tư rà soát cách đang quản lý dự toán.
- Khi dự toán điều chỉnh, con số cũ có còn xem lại được không?
- Có thể so sánh dự toán theo từng mốc của dự án trong một báo cáo không?
- Hợp đồng có luôn đối chiếu với phiên bản dự toán đã duyệt mới nhất không?
Tóm lại, nếu có câu trả lời Không, dự toán đang dựa vào file thay vì lịch sử. Bộ câu hỏi đầy đủ về chi phí và tiến độ xem trong bài Chủ đầu tư cần nhìn gì trong một dự án để biết chi phí và tiến độ có đang đi đúng hướng?.
Doanh nghiệp đang áp dụng cách nào? Chủ đầu tư có thể chia sẻ ở phần bình luận hoặc trao đổi trực tiếp với đội ngũ Greensys.
Xem dự toán theo Version và REV trên dữ liệu của chủ đầu tư: Chủ đầu tư muốn quản lý dự toán theo Version và REV? Hãy đăng ký tư vấn với đội ngũ Greensys. Khi đó, dự toán được trình bày theo mối quan tâm của chủ đầu tư.
THÔNG TIN LIÊN HỆ & ĐĂNG KÝ TRẢI NGHIỆM
Công ty Cổ phần Giải pháp Quản trị Greensys
📍 146 Nguyễn Văn Trỗi, Phường Phú Nhuận, TP. Hồ Chí Minh
📞 Hotline: 0888 934 886
📩 Email: info@giacat.vn
🌐 Website: greensys.vn
